Thời điểm khai mạc World Cup ngày càng đến gần, Carlos Queiroz chưa hề dẫn dắt đội đá một trận chính thức nào mà đã bị đồng nghiệp cũ Roy Keane đưa lên làm tâm điểm dư luận. Keane nói thẳng rằng HLV Ghana này “có tính cách như con cá chết”, khả năng quản lý “còn là một dấu hỏi chấm lớn” — trước trận đấu vòng bảng lần thứ hai với Black Stars vào ngày 23 tháng 6 tại Anh, những nhận xét đầy gay gắt này đã thắp lửa dư luận ở bảng đấu L.
Từ Old Trafford đến Black Stars: hào quang và hoài nghi song hành
Những lời chỉ trích của Keane không phải vô căn cứ. Hai người từng làm việc cùng nhau tại Man Utd: Queiroz lần đầu gia nhập ban huấn luyện của Ferguson vào mùa giải 2002-03, trở lại lần thứ hai từ 2004 đến 2008, trong thời gian đó cùng giành ba chức vô địch Premier League và một danh hiệu Champions League. Sau hành trình huấn luyện ở nhiều quốc gia như Bồ Đào Nha, Iran, Colombia, Ai Cập, Qatar, Oman, ông nhậm chức HLV Ghana vào tháng 4 năm nay với mục tiêu hướng thẳng tới World Cup.
Keane thừa nhận Queiroz là “brilliant coach” — tổ chức phòng ngự vẫn là thế mạnh của ông. Nhưng ông cũng lo ngại Đội Sao Đen sẽ “trở nên quá phòng ngự” dưới sự dẫn dắt của Queiroz. Một HLV cần gắn kết sự đam mê bóng đá của 43,3 triệu dân trong phòng thay áo, nếu bị các cựu cộng sự cốt lõi mô tả là “tính cách như cá chết”, thì vòng kiểm tra về khí chất lãnh đạo sẽ khá khó khăn. Dữ liệu từ cơ sở dữ liệu của trang web cho thấy Ghana xếp hạng 74 trên FIFA, giảm 2 bậc so với kỳ trước; England vẫn ổn định trong top 4. Chênh lệch xếp hạng không bằng kết quả trận đấu, nhưng khí chất và định hướng chiến thuật thường quyết định liệu đội yếu có thể biến “thói quen hòa 0-0” thành sức cạnh tranh trên World Cup hay không.
Trận đấu với England ngày 23 tháng 6: Semenyo là nhân tố X
Trận đấu vòng bảng giữa Ghana và England dự kiến diễn ra vào ngày 23 tháng 6 (Thứ Ba). Trong đội England, người cần được chú ý phòng ngự chính là Anthony Semenyo, hiện đang thi đấu cho Manchester City — tốc độ và sức tấn công của cầu thủ Ghana này là một trong số ít điểm nổ mà Đội Sao Đen có thể tạo ra mối đe dọa trước các đội mạnh.
Queiroz bản thân rất đam mê văn hóa bóng đá Ghana. “Ở Ghana, bóng đá chảy trong máu, đó là tất cả,” ông đã từng nói; sự kết hợp giữa đam mê và tài năng là lý do chính khiến ông nhận lời dẫn dắt Đội Sao Đen. Tuy nhiên, đam mê cần có lối thoát về mặt chiến thuật. Ghana gần đây liên tục có kết quả 0-0 trong các trận vòng loại: không ghi bàn trước Somalia, Côte d'Ivoire và Gambia; sự “im lặng” trên hàng công tạo sự đồng điệu tinh tế với nỗi lo “phòng ngự quá mức” mà Keane đề cập — nếu World Cup vẫn duy trì nhịp độ này, năng lực cá nhân của Semenyo sẽ bị pha loãng bởi khung chiến thuật tổng thể.
Partey được triệu tập: HLV tránh “phiên tòa đạo đức”
Tran tranh cãi ngoài sân cỏ cũng không kém phần chói tai. Queiroz triệu tập Thomas Partey — hiện đang thi đấu cho Villarreal tại La Liga — vào danh sách dự World Cup, gây ra một cơn bão dư luận. Tiền vệ người Ghana từng khoác áo Arsenal này bị truy tố với nhiều cáo buộc hiếp dâm và tấn công tính dục trong giai đoạn 2020–2022; bản thân anh khẳng định mình vô tội, vụ án dự kiến sẽ được đưa ra xét xử vào năm tới.
Trước những câu hỏi về việc có nên sử dụng cầu thủ này hay không, Queiroz từ chối đóng vai “thẩm phán”: “Cầu thủ đã có mặt ở đây, câu trả lời rất rõ ràng. Tôi không bình luận về quyết định của mình, và cũng không phải việc của bạn hay tôi để phán xét. Hãy để mọi chuyện diễn ra theo đúng quy trình — rồi một ngày nào đó sự thật sẽ được làm sáng tỏ.” Lời tuyên bố này, đưa ra khi quy trình pháp lý vẫn chưa kết thúc, đã chuyển áp lực sang liên đoàn bóng đá và hệ thống tư pháp, đồng thời khiến rủi ro trong phòng thay đồ của Black Stars hoàn toàn bị phơi bày dưới ánh đèn rọi của World Cup.
Xu hướng đánh giá: Quản lý đội bóng mới là thử thách cuối cùng của Queiroz
Gộp hai mảnh ghép lại, nhiệm kỳ dẫn dắt Ghana của Queiroz bộc lộ một mâu thuẫn rõ ràng: về mặt chiến thuật, nền tảng phòng ngự vững chắc, phù hợp với lối đi truyền thống của các đội bóng châu Phi — “ổn định trước, rồi mới tìm chiến thắng”; về mặt quản lý, “lý luận cá chết” của Keane cùng vụ bão Partey cho thấy ba điểm yếu — giao tiếp, tuyển chọn nhân sự và xử lý khủng hoảng truyền thông. Với Black Stars — xếp hạng 74 trên bảng FIFA và vừa trải qua chuỗi trận hòa liên tiếp — World Cup không phải sân khấu để chứng minh “biết bố trí phòng ngự”, mà là bài thi kiểm tra “liệu có thể tạo ra nội dung thi đấu và chịu được áp lực hay không”.
Trận gặp Anh vào ngày 23 tháng 6 sẽ là chỉ số đầu tiên để đo lường. Anh xếp hạng 4, đội hình có chiều sâu vượt trội, nhưng nếu Queiroz khóa chặt Black Stars theo lối “chỉ phòng thủ, không tấn công”, không gian phản công của Semenyo sẽ bị thu hẹp, còn bóng ma ngoài sân của Partey có thể bị phóng đại sau một thất bại. Ngược lại, nếu có thể chơi mang tính tấn công trước một đối thủ mạnh, những lời chỉ trích của Keane có thể chỉ còn là tiếng ồn trước trận, còn Queiroz sẽ dùng màn trình diễn trên sân để tự bào chữa.
Đối với chúng tôi, kết luận không hề mơ hồ: chứng chỉ huấn luyện của Queiroz không cần Keane bảo chứng, nhưng ghế HLV trưởng tại World Cup chưa bao giờ chỉ dựa vào bảng chiến thuật. Liệu Black Stars có thể vượt qua bảng L hay không, phụ thuộc vào việc Queiroz có thực sự chuyển mình từ một “HLV xuất sắc” thành “người biết cầm đội” hay không — bước này khó hơn và quan trọng hơn bất kỳ con số xếp hạng nào.
