Roy Keane trong một chương trình bình luận bóng đá đã gọi John McGinn – vừa là đội trưởng Aston Villa vừa là đội trưởng Scotland – là “cầu thủ quán pub”, thẳng thắn nói rằng tiền vệ 31 tuổi này khi không có phong độ thì “đá kinh khủng”. Lời lẽ gay gắt này cũng khiến dư luận nhìn lại vai trò kép của McGinn ở cả cấp câu lạc bộ lẫn đội tuyển quốc gia.
Vì sao trụ cột Aston Villa lại bị chỉ trích?
Theo thông tin chúng tôi nắm được, McGinn đã khoác áo Scotland 86 trận và chơi trọn từng phút ở vòng loại World Cup, là một trong những nhân tố then chốt giúp đội giành vé dự World Cup 2026 của FIFA. Ở cấp câu lạc bộ, với tư cách đội trưởng Villa, anh góp 10 bàn và 8 kiến tạo từ hàng tiền vệ, giúp đội về thứ tư Ngoại hạng Anh và vô địch Europa League; ở bán kết gặp Nottingham Forest, anh còn ghi cú đúp. Con số nằm đó, nên lời chỉ trích của Keane càng trở nên chói tai.
Keane nói thẳng: “Anh ấy là kiểu người – vào những ngày phong độ kém, chơi dưới mức – trông giống hệt cầu thủ quán pub. Một khi không vào guồng, màn trình diễn thật đáng sợ, kém thì thật sự kém.” Ông còn bổ sung rằng mình quan sát McGinn đủ lâu và hiểu vì sao các HLV đời nào qua đời nấy vẫn muốn đưa anh vào đội hình xuất phát: “Những HLV này đều thích cậu ấy, và luôn có lý do.”
Đồng nghiệp ngạc nhiên, Keane vẫn muốn giữ anh
Trên sóng chương trình, Ian Wright và Gary Neville đều bất ngờ trước nhận xét này. Wright cho biết mình hiếm khi thấy McGinn có quá nhiều trận đấu tệ; Neville thì hỏi tiếp Keane: “Anh sẽ triệu tập cậu ấy vào đội hình của mình chứ? Anh sẽ giữ cậu ấy trong đội chứ?” Keane không né tránh, thẳng thắn thừa nhận: “Tất nhiên rồi, chắc chắn là vậy. Aston Villa chơi được như thế này, anh ấy ở tuyến đầu, điều đó không gì bất ngờ.”
Cuộc đối đáp này thực ra chạm đúng cốt lõi lời chỉ trích của Keane: không phủ nhận năng lực của McGinn, mà nghi ngờ sự ổn định của anh. Với một tiền vệ phải đá chính tuần này qua tuần khác, trần cao đủ lớn nhưng sàn thấp đôi lúc khiến người ta nhíu mày – đó chính là điểm yếu chí mạng nhất của tiền vệ kỹ thuật, cũng là vấn đề dễ bị phóng đại nhất ở các giải đấu lớn cấp đội tuyển.
Bóng ma giải đấu lớn và cách McGinn tự điều chỉnh
Bản thân McGinn không hề né tránh tranh cãi về màn trình diễn của anh ở các giải đấu lớn cùng đội tuyển quốc gia. Trong hai kỳ Euro vừa qua, phong độ của anh không đạt được mức thể hiện ở cấp câu lạc bộ, kéo theo những chỉ trích từ dư luận. Trước thềm World Cup mùa hè này do Mỹ, Canada và Mexico đồng tổ chức, McGinn khẳng định sẽ đón tiếp giải đấu lớn theo một cách khác.
Anh nói: “Cá nhân tôi sẽ có một vài điều chỉnh khác. Ở hai kỳ giải lớn trước, tôi chưa thi đấu ở phong độ tốt nhất, và có lẽ trong đội còn người khác cũng vậy. Loại trận đấu này, loại giải đấu này, cần những cầu thủ chủ chốt bứt phá ở những thời điểm then chốt. Tôi sẽ tận hưởng không khí trước trận, nhưng càng gần đến giờ bóng lăn, tôi càng phải tập trung vào việc chơi bóng, thay vì để bản thân bị cuốn theo bối cảnh.”
Xét về thể lực và nhịp độ, thế mạnh của McGinn nằm ở phạm vi di chuyển, tranh chấp ở các tình huống bóng thứ hai và liên kết giữa hàng tiền vệ; Aston Villa dưới hệ thống của Emery chính là dựa vào những tiền vệ kiểu “việc bẩn, việc mệt cộng thêm bàn thắng quan trọng” như vậy để giữ nhịp chuyển tiếp công-phòng. Tuy nhiên, ở đội tuyển quốc gia, cường độ đối thủ, không gian chiến thuật và áp lực tâm lý hoàn toàn khác — ở cấp câu lạc bộ có thể tìm lại phong độ nhờ chuỗi trận liên tiếp, còn ở giải đấu lớn thường chỉ có 90 phút quyết định sống còn, biên độ sai sót cực kỳ thấp.
Trận mở màn của Scotland đang tới gần, cơ hội chứng minh bản thân đã mở ra
Scotland được xếp vào bảng C, trận mở màn vào Chủ nhật gặp Haiti, sau đó còn hai trận khó khăn với Morocco và Brazil. Với McGinn, đây vừa là áp lực, vừa là sân khấu lý tưởng nhất để đáp trả những hoài nghi: tham dự trọn vẹn vòng loại World Cup chứng tỏ HLV tin tưởng, danh hiệu Europa League chứng minh anh không hề ngại các trận cầu then chốt; điều thực sự còn bỏ ngỏ là tâm lý thi đấu ở giải lớn có thể ngang tầm phong độ ở cấp câu lạc bộ hay không.
Theo đánh giá của chúng tôi, nhận xét “cầu thủ quán bar” của Keane giống một nhãn khắc nghiệt trong giới bóng đá chuyên nghiệp về sự thất thường, hơn là phủ nhận năng lực. Nếu McGinn có thể biến “tập trung vào trận đấu, không phải vào bối cảnh” thành hiện thực tại World Cup, ổn định khu trung tuyến bằng cách chạy bộ, tranh chấp và các đường chuyền then chốt, những lời cho rằng anh “mềm chân” ở giải lớn mới có cơ hội bị che lấp bởi số liệu và những hình ảnh mới. Màn trình diễn trước Haiti vào Chủ nhật sẽ là bài kiểm tra đầu tiên.
Trong các lượt trận tiếp theo, Scotland sẽ liên tiếp đối đầu Morocco và Brazil, khiến khả năng vượt qua vòng bảng không hề dễ dàng. McGinn liệu có thể từ “người bị Keane nhắc tên” trở thành “người được giải đấu ghi nhớ” hay không, phụ thuộc vào việc anh có thể sao chép trọn vẹn nhịp đi của hàng tiền vệ hiệu quả bên Aston Villa lên sân chơi World Cup.