Sân vận động Atlanta vào thứ Tư không hề có cảm giác như một sân khấu dành cho sự hoảng loạn. Không khí ấm áp, khán giả bồn chồn theo kiểu đặc trưng của World Cup — một nửa là ăn mừng, một nửa là hồi hộp — và trong phần lớn thời gian buổi chiều, tuyển Anh kiểm soát bóng với sự điềm tĩnh đáng ngưỡng mộ của đội bóng xếp hạng thứ 4 thế giới.
Rồi kịch bản tan vỡ.
Một cú sốc rung chuyển Sư Tử Ba Đuôi
Chỉ sau bảy phút, Brian Cipenga đã ghi bàn cho DR Congo. Những chú Báo, xếp hạng 46 trên bảng xếp hạng FIFA và mang theo hy vọng của cả một lục địa, đã tung cú đấm đầu tiên trong trận đấu vòng 1/16 này. Tuyển Anh, dù kiểm soát bóng và sở hữu bề dày truyền thống, vẫn đang thua trong một trận loại trực tiếp mà họ được kỳ vọng sẽ làm chủ cuộc chơi.
Khoảnh khắc đó không chỉ mang ý nghĩa của một bàn thắng. Tuyển Anh bước vào World Cup lần này với tham vọng quen thuộc và những câu hỏi quen thuộc — liệu thế hệ của họ cuối cùng có thể biến lời hứa hẹn thành điều gì đó bền vững không? Liệu Harry Kane, đội trưởng đã gánh vác kỳ vọng và áp lực tinh thần của đội tuyển quốc gia suốt một thập kỷ, có còn chi phối giải đấu theo ý muốn của mình không?
Trong bảy mươi phút, những câu hỏi đó treo lơ lửng trên Atlanta như độ ẩm.
Cuộc chờ đợi dài và cú đánh đầu thay đổi tất cả
DR Congo phòng thủ một cách kỷ luật. Lionel Mpasi, thủ môn của họ, dần bắt nhịp trận đấu qua từng pha cứu thua, từng lần chỉ huy khu vực cầu môn, từng lần từ chối để sức ép của tuyển Anh trở thành điều không thể tránh khỏi. Tuyển Anh kết thúc trận với mười sáu cú sút và bảy lần trúng đích theo số liệu chính thức, song bảng tỉ số vẫn đứng im.
Declan Rice dồn xuống cánh phải. Anthony Gordon xử lý được pha bóng, tạt một đường bóng tinh tế vào vòng cấm, và ở đó — một lần nữa — là Kane.
Ở phút thứ 75, đội trưởng Anh đã đánh đầu đón đường tạt bóng, cuối cùng phá vỡ được sự cản phá của Mpasi. Đó là bàn thắng World Cup thứ mười hai của Kane, đưa anh ngang hàng với Pelé trên bảng xếp hạng ghi bàn đáng tôn kính nhất của môn thể thao này tại các kỳ chung kết. Không phải một con số để ghi vào phần chú thích. Mà là một con số dành cho những phòng lưu niệm lịch sử.
Cựu tiền đạo tuyển Anh Alan Shearer, đang làm nhiệm vụ bình luận viên đồng hành, không hề kiềm chế lời khen. Theo ông, pha di chuyển của Kane thật “xuất sắc”. Pha dàn dựng — cú chạy của Rice, cú chạm bóng của Gordon — chính xác là kiểu bóng đá liên kết mà tuyển Anh đã hứa hẹn trong nhiều năm qua. Ngay cả Mpasi, người chơi rất hay suốt phần lớn trận đấu, cũng hầu như không có cơ hội cản pha cú đánh đầu đó.
Mười hai bàn thắng và gánh nặng truyền thống
Vòng loại trực tiếp World Cup có một sự tàn nhẫn đặc biệt: một khởi đầu chậm trễ có thể xóa sổ cả năm trời công sức. Tuyển Anh hiểu điều đó hơn hầu hết mọi người. Kane hiểu điều đó hơn bất kỳ ai trong đội hình.
Bàn thắng đầu tiên của anh không chỉ gỡ hòa tỷ số. Nó đưa tuyển Anh trở lại với câu chuyện của riêng họ — màn lội ngược dòng, sự can thiệp của đội trưởng, cảm giác rằng khi ánh đèn rực rỡ nhất, người đeo băng đội trưởng vẫn đáp lại lời kêu gọi.
Lời đáp trả ấy lại đến mười một phút sau.
Cú sút của một tay săn bàn sát thủ
Gordon và Kane lại phối hợp với nhau ở phút thứ 86. Ngay trước vòng cấm DR Congo, khi các hậu vệ áp sát và căng thẳng của buổi chiều dồn nén trong vài mét vuông, Kane đã làm điều mà những tiền đạo trung tâm vĩ đại vẫn làm khi bản năng lấn át hình học.
Anh sút.
Không có pha xỏ hàng bằng chân phải. Không có pha đi bóng che giấu công phu. Chỉ có sức mạnh, góc sút và sự lạnh lùng đặc trưng của một cầu thủ đã cả sự nghiệp biến những cơ hội nửa vời thành những khoảnh khắc quyết định. Bóng bay thẳng vào góc mái lưới. Tuyển Anh dẫn trước 2-1. Sự kháng cự đầy dũng cảm của DR Congo đã kết thúc.
Shearer gọi đó là “cú sút của một tay săn bàn sát thủ.” Cho Kane nửa yard, ông cảnh báo, và kết quả gần như chắc chắn sẽ giống hệt những gì đã diễn ra tại Atlanta — một bàn thắng mang cảm giác ít giống may mắn hơn là sự kế thừa.
Đối với DR Congo, thất bại này sẽ khiến họ đau đớn. Những màn thể hiện xuất sắc sớm của Cipenga đã giúp họ có một vị thế thực sự vững chắc trong trận đối đầu với một trong những cường quốc bóng đá hàng đầu. Tỷ lệ kiểm soát bóng 40% cùng đội hình 4-3-3 có tổ chức của họ cho thấy đây là một đội xứng đáng có mặt trên sân khấu này, dù tỷ số cuối cùng không phản ánh điều đó.
Đối với tuyển Anh, cảm giác nhẹ nhõm là tức thì và sâu sắc.
Từ Munich đến Atlanta: Mùa giải ngã rẽ của Kane
Bối cảnh rất quan trọng khi đánh giá một màn trình diễn tại World Cup, và Kane bước vào giải đấu này mang theo một mùa giải câu lạc bộ đã thay đổi danh tiếng của anh. Sau khi vô địch Bundesliga cùng Bayern Munich, tiền đạo này bước vào mùa hè không còn là một hiện tượng lạ ở nước ngoài mà là cầu thủ đã chứng minh mình có thể thống trị ở một giải đấu mới mà không mất đi sự tàn nhẫn vốn có.
Sự tàn nhẫn ấy thể hiện trọn vẹn trước DR Congo — trước hết với cú đánh đầu cứu tuyển pha dứt điểm muộn chốt hạ tấm vé vào vòng sau.
Cựu thủ môn tuyển Anh Paul Robinson, theo dõi trận đấu trực tiếp tại sân vận động, còn đi xa hơn nữa. Theo quan điểm của ông, màn trình diễn của Kane không chỉ đơn thuần là đủ để thắng trận. Nó đủ để giành Quả bóng vàng.
Đó là một nhận định táo bạo trong bất kỳ năm nào. Nó còn táo bạo hơn nữa vào mùa hè World Cup, khi các giải thưởng cá nhân thường được tranh luận dựa trên phong độ ở câu lạc bộ, những màn trình diễn anh hùng ở đội tuyển quốc gia và cái hào quang khó nắm bắt của khoảnh khắc. Tuy nhiên, lập luận của Robinson không khó hiểu: một đội trưởng kéo đất nước mình vượt qua cú sốc ở vòng loại trực tiếp với hai bàn thắng trong mười lăm phút chính là kiểu cầu thủ mà những người bình chọn sẽ nhớ đến khi tháng Mười Hai tới.
Điều tuyển Anh mang đi tiếp
Các con số chỉ kể một phần câu chuyện. Chiến thắng 2-1 của tuyển Anh đi kèm với 60% kiểm soát bóng, 517 đường chuyền với độ chính xác 91%, cùng sự kiểm soát về mặt cấu trúc như kỳ vọng ở một đội bóng thuộc nhóm bốn đội hàng đầu. Phản ứng của DR Congo — một bàn thắng từ bảy cú sút, mười hai pha phạm lỗi, một thủ môn suýt soát cướp luôn đêm diễn ra — kể phần còn lại.
Bóng đá loại trực tiếp hiếm khi diễn ra trọn vẹn. Đó thường là cuộc thử thách xem ai vượt qua được cú sốc đầu tiên và ai có một thủ lĩnh đủ khả năng viết lại kết cục.
Tuyển Anh đã vượt qua. Kane đã viết lại kết cục đó.
Phía trước còn những bài thử thách gay gắt hơn nếu Sư Tử Ba Đuôi muốn đi sâu hơn ở giải đấu này. Tây Ban Nha, những mối thù mới và mệt mỏi tích lũy sau một mùa hè World Cup vẫn đang chờ đón. Nhưng vào một ngày thứ Tư tại Atlanta, khi vòng 1/16 bỗng trở thành cuộc trưng cầu về bản lĩnh không kém phần tài năng, Harry Kane đã mang lại câu trả lời mà tuyển Anh cần.
Mười hai bàn thắng World Cup. Ngang bằng Pelé. Hai pha ghi bàn khi cảm giác thua cuộc dường như đến gần hơn bất cứ ai khoác áo trắng muốn thừa nhận.
Đôi khi một trận đấu chỉ là một trận đấu. Đôi khi nó là một dòng trong câu chuyện quốc gia. Trận này thuộc loại thứ hai.