Tiền vệ người Bỉ Axel Witsel, 37 tuổi, cho biết trong cuộc phỏng vấn độc quyền với Flashscore rằng anh sẽ coi World Cup trong sự nghiệp cá nhân như lần “đầu tiên” — vì đây cũng sẽ là lần cuối cùng của anh. Cầu thủ kỳ cựu vốn là trụ cột thường xuyên của đội tuyển quốc gia từ năm 2010 sẽ là cầu thủ cao tuổi nhất toàn đội khi cùng Quỷ đỏ lên đường dự World Cup 2026 tại Bắc Mỹ.
Cửa sổ cuối cùng của thế hệ vàng
Với Bỉ, giải đấu lần này không chỉ là một chu kỳ World Cup thông thường, mà còn là cửa sổ cơ hội then chốt trước khi “thế hệ vàng” cùng nhau khép lại sự nghiệp. Witsel đã 138 lần khoác áo đội tuyển quốc gia, trải qua nhiều cột mốc “còn thiếu một bước” như đồng hạng ba tại World Cup 2018 ở Nga, bị loại ngay vòng bảng tại World Cup 2022 ở Qatar, cùng việc bị Xứ Wales loại ở Euro 2016. Trong cuộc phỏng vấn, anh thẳng thắn nói: “Tôi sẽ đối xử với giải đấu lần này như lần tôi đến Brazil năm 2014, vì đây là lần cuối cùng của tôi.”
Đằng sau tuyên bố đó là bài toán cơ cấu nhân sự mà Liên đoàn Bóng đá Bỉ cùng HLV Rudi Garcia cùng phải đối mặt: một nhóm cầu thủ chủ lực từng được kỳ vọng rất cao trong thập niên 2010 vẫn chưa biến tài năng thành chức vô địch ở các giải đấu lớn. Witsel, Thomas Meunier, Thibaut Courtois, Kevin De Bruyne và Romelu Lukaku đều được giới chuyên môn xem là có thể có cơ hội cuối cùng để chinh phục danh hiệu ở giải đấu lần này; trong khi đó, những tài năng trẻ như Jérémy Doku, Charles De Ketelaere lại gánh trách nhiệm mang lại tốc độ và sức sống cho hàng công.
Khoảng cách giữa cơ chế và thành tích
Bỉ lâu nay vẫn kẹt giữa danh hiệu “đội mạnh” và thực tế “không vô địch”; đó không phải vấn đề phong độ của một cầu thủ riêng lẻ, mà là hệ quả chồng chất của quản lý chu kỳ giải đấu lớn, tâm lý ở các trận then chốt và độ sâu đội hình. Thua 0-1 trước Pháp — đội vô địch cuối cùng — ở bán kết 2018, Vertonghen đến nay vẫn còn tiếc nuối; còn việc bị loại ngay từ vòng bảng năm 2022 càng khiến áp lực dư luận lên “thế hệ vàng” trở nên nặng nề hơn. Bảng xếp hạng mới nhất của FIFA cho thấy Bỉ vẫn đứng thứ 9 với 1734,71 điểm, giữ nguyên vị trí so với kỳ trước — sức mạnh trên giấy vẫn thuộc nhóm đỉnh thế giới, nhưng khả năng chuyển hóa thành kết quả ở giải lớn mới là thước đo cốt lõi về hiệu quả quản trị của đội bóng này.
Những năm gần đây, phong độ ở các đợt tập trung đội tuyển quốc gia cũng phản ánh đặc điểm “ổn định nhưng không bùng nổ” ấy. Ngày 29/9 và 6/10/2026, Bỉ hai lần hòa 0-0 với Pháp; không thể phân thắng bại trước đối thủ cùng tầm cho thấy đội bóng vẫn thiếu nhân tố quyết định trong những cuộc đối đầu áp lực cao. Ngược lại, ở một số trận giao hữu, họ lại thể hiện sức thống trị rõ hơn: với sơ đồ 4-2-3-1, đội có 27 cú sút, 12 cú trúng đích, kiểm soát bóng 66% và thắng 5-0; ở trận khác dưới hệ thống 3-4-2-1, dù chỉ kiểm soát bóng 43% vẫn thắng 2-0. Các con số cho thấy Bỉ có khả năng giành chiến thắng trong nhiều khuôn khổ chiến thuật khác nhau, nhưng ở vòng loại trực tiếp World Cup — nơi một trận quyết định sống còn — khoảng sai số nhỏ hơn rất nhiều so với giao hữu.
Logic bố trí nhân sự dưới thời Garcia
Trong tư duy xây dựng đội hình của Rudi Garcia, “cân bằng” mà Vertonghen nhấn mạnh mang ý nghĩa chiến thuật và tổ chức rõ ràng. Các cầu thủ kỳ cựu không chỉ gánh vai trò cắt bóng và phát bóng trên sân, mà còn phải duy trì ổn định phòng thay đồ và hiệu quả truyền đạt thông tin trong chu kỳ kín tối thiểu bốn tuần ở trại tập, khách sạn — dưới thể thức giải đấu lớn, điều đó tương đương một cơ chế quản trị đội bóng không chính thức.
Vai trò quản trị của các cầu thủ kỳ cựu
Trong buổi phỏng vấn, Witsel diễn đạt việc truyền lại kinh nghiệm một cách rất cụ thể: "Tôi không chỉ là người lớn tuổi nhất; Lukaku, De Bruyne và Courtois cũng đang dần già đi. Chúng tôi ở đó để giúp các cầu thủ trẻ thi đấu nhẹ nhàng hơn." Câu nói này không hướng tới một khẩu hiệu "lão tuyền thanh niến" đơn giản, mà là sự phân công nhân sự trong bối cảnh World Cup: thế hệ mới cung cấp sức tấn công và khả năng đổi hướng, thế hệ cũ chịu trách nhiệm đọc nhịp trận đấu, kiểm soát cảm xúc ở những thời điểm then chốt, và giảm thiểu sai lầm không bị ép buộc ở vòng loại trực tiếp.
Đối với Witsel 37 tuổi, anh phủ nhận câu chuyện "chỉ còn kinh nghiệm", nhấn mạnh mình "vẫn còn nhiều điều có thể đóng góp". Ở vị trí tiền vệ phòng ngự, khả năng chọn vị trí, tranh chấp và độ ổn định trong phát bóng của anh vẫn là nút quan trọng giúp Bỉ chuyển từ phòng ngự sang tấn công; nếu duy trì được số trận ra sân và phong độ trên sân Bắc Mỹ, anh sẽ cùng De Bruyne, Courtois tạo thành vòng kín kinh nghiệm ở trục giữa.
Cửa sổ chuẩn bị dưới sự đồng tổ chức của Bắc Mỹ
World Cup 2026 do Mỹ, Canada và Mexico đồng tổ chức, lịch thi đấu kéo dài, nhiều biến số về hành trình và khí hậu, đòi hỏi yêu cầu thể chế cao hơn về phân bổ thể lực và phục hồi y tế cho các cầu thủ lão tướng. Witsel đề xuất "không chỉ tận hưởng trận đấu, mà còn tận hưởng tập luyện, tận hưởng từng khoảnh khắc bên đồng đội", về bản chất là đang đáp lại vấn đề "chuẩn bị kiểu tiêu hao" thường gặp trong chu kỳ giải đấu lớn — nếu có thể biến cuộc sống tập thể thành sức mạnh gắn kết đội bóng, Bỉ có lẽ sẽ bù đắp được những tiếc nuối để lại từ 2018 và 2022 ở khía cạnh tâm lý.
Điểm cần theo dõi tiếp theo
Liệu Bỉ có thể hoàn thành bước nhảy từ "lão tuyền thanh niến" sang "chuyển hóa kết quả" dưới thời Garcia hay không, phụ thuộc vào việc ba tuyến có đồng thời thành lập: sức khỏe và phong độ của Courtois và De Bruyne, hiệu quả của Doku và De Ketelaere trong các cuộc đối đầu đỉnh cao, cùng khả năng của Witsel và những người khác chuyển hóa kinh nghiệm thành khả năng kiểm soát những phút then chốt ở vòng loại trực tiếp. Đối với Witsel, đây không còn chỉ là vấn đề con số đếm World Cup thứ mấy, mà là làm thế nào để biến giải đấu cuối cùng này thành sự thuần khiết và tập trung như "giải đầu tiên" — đối với bóng đá Bỉ, đây cũng có thể là cơ hội cuối cùng của thế hệ vàng tấn công vinh quang cao nhất với hình hài hoàn chỉnh.
