Quyết định bổ nhiệm của UEFA phản ánh cơn bão thị thực World Cup
Theo thông tin chúng tôi nắm được, trọng tài quốc tế người Somalia Omar Abdelkader Al-Taan đã được cơ quan quản lý bóng đá châu Âu bổ nhiệm, sẽ cầm còi tại Siêu cúp châu Âu diễn ra vào tháng tới ở Salzburg, Áo. Trọng tài chính 34 tuổi này vốn đã lọt vào nhóm trọng tài chính thức của World Cup kỳ này, nhưng buộc phải vắng mặt vì cơ quan Mỹ từ chối cho nhập cảnh — vào thời điểm tranh cãi về thị thực vẫn đang leo thang, quyết định bổ nhiệm này gửi đi tín hiệu rõ ràng.
Từ danh sách trọng tài đến bị từ chối tại biên giới
Al-Taan trước đó đã được đưa vào danh sách trọng tài World Cup từ ngày 11/6 đến 19/7, đồng thời sở hữu thị thực hợp lệ, song vẫn bị từ chối khi nhập cảnh Mỹ. Lý do phía Washington đưa ra liên quan đến mối liên hệ của ông với các thành viên bị nghi ngờ thuộc tổ chức khủng bố. Vụ việc bất ngờ bùng nổ đã đẩy các vấn đề kiểm soát nhập cư và quyền lợi trọng tài lên hàng đầu trong công tác chuẩn bị giải đấu, đồng thời khiến dư luận nhìn lại: khi ba quốc gia đồng đăng cai một sự kiện toàn cầu, làm thế nào để các quy tắc ngoài sân song song với công bằng trên sân.
Sân khấu mới tại Salzburg: Paris Saint-Germain đấu Aston Villa
UEFA thông báo hôm thứ Năm rằng quyết định bổ nhiệm được đưa ra sau khi tham vấn Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF), và cũng là một phần trong thỏa thuận hợp tác mới ký kết giữa hai bên. Trận Siêu cúp châu Âu ngày 12/8, nhà vô địch Champions League Paris Saint-Germain sẽ đối đầu nhà vô địch Europa League Aston Villa. Với Al-Taan, đây là con đường bù đắp ở mặt nghề nghiệp; với UEFA và CAF, đây là minh chứng cụ thể cho cơ chế hợp tác chuyển từ giấy tờ ra sân cỏ. Paris Saint-Germain và Aston Villa sẽ so tài trên sân trung lập trong trận mở màn cấp độ khai mạc mùa giải, còn bản thân lựa chọn trọng tài chính đã trở thành tâm điểm dư luận sớm hơn cả hai đội thi đấu.
Infantino lên tiếng: Thông điệp hạ nhiệt và ranh giới quyền lực
Ngay đêm trước trận khai mạc giữa đồng chủ nhà Mexico và Nam Phi, cuộc họp báo đầu tiên của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino sau ba năm đã chuyển tọa điểm dư luận về tình trạng hỗn loạn thị thực. Khi nói về trường hợp Altan gặp phải, ông cho rằng điều đó đáng tiếc và khẳng định tổ chức sẽ tiếp tục làm việc ngầm, nhưng chúng ta không phải là những vị vua thế giới có thể đứng trên chính phủ và cảnh sát của các quốc gia — quyền quyết định cuối cùng về nhập cư nằm trong tay các cơ quan chức năng của từng nước.
Ông kêu gọi dư luận bình tĩnh, đừng vội vàng, cho rằng việc lên tiếng ồn ào ngay từ đầu đôi khi lại không giúp giải quyết vấn đề. Khi được hỏi liệu tranh cãi về thị thực có khiến việc chọn Mỹ làm quốc gia đăng cai trở thành sai lầm hay không, Infantino thẳng thắn cho biết mình không hề hối hận. Theo ông, World Cup do ba nước Mỹ, Canada và Mexico đồng đăng cai vốn đã đồng nghĩa với độ phức tạp của việc tổ chức giải trên nhiều quốc gia — có vấn đề đến từ Mỹ, có vấn đề đến từ Canada, có vấn đề đến từ Mexico, và tất cả đều phải đối mặt. Mexico với tư cách chủ nhà được vào thẳng vòng chung kết mà không cần qua vòng loại, đó là đặc quyền vốn có của chủ nhà; còn Nam Phi ra sân ở trận khai mạc với tư cách đội khách, ý nghĩa mà hai đội mang theo không hề giống nhau.
Số liệu nền trận khai mạc: Thứ hạng và diễn biến gần đây
Dữ liệu trên trang cho thấy Mexico hiện xếp hạng 15 trên bảng xếp hạng FIFA, tăng 1 bậc so với kỳ trước, với 1681,03 điểm; Nam Phi giữ nguyên hạng 60, với 1429,73 điểm. Khoảng cách xếp hạng là có thật, nhưng kịch tính của trận khai mạc chưa bao giờ chỉ được định nghĩa bởi bảng xếp hạng — trận mở màn của chủ nhà luôn là chương mở đầu trong câu chuyện giải đấu, còn Nam Phi thì cần dùng màn trình diễn trên sân để đáp lại những hoài nghi về năng lực cạnh tranh của mình.
Trong những năm gần đây, Nam Phi đã nhiều lần chạm trán Kenya, Eritrea, Guinea... tại vòng loại khu vực châu Phi, với nhiều trận hòa 0-0 khan tiếng. Hàng thủ tổ chức khá ổn, nhưng khả năng kết thúc vẫn là mối lo ngại. Điều này tương ứng với nhu cầu phá vỡ thế bế tắc khi họ bước lên sân khấu World Cup và đối mặt áp lực cao. Đối với chúng ta, vụ Altan và kết quả trận khai mạc sẽ cùng nhau định hình nhiệt độ dư luận của ngày thi đấu đầu tiên tại World Cup lần này.
Nhận định của tòa soạn: Tranh cãi sẽ không tan biến cùng lễ khai mạc
Việc Altan được bổ nhiệm điều hành Siêu cúp châu Âu, về ngắn hạn là sự vá víu về nhân sự và phẩm giá; về dài hạn, nó bộc lộ khe nứt giữa tính trung lập trong công tác điều hành và an ninh biên giới tại các giải đấu lớn. Những phát biểu hạ nhiệt của Infantino có thể xoa dịu cảm xúc, nhưng không thể thay các cơ quan nhập cư của từng quốc gia ra quyết định, càng không thể đảm bảo sẽ không còn các vụ từ chối cấp thị thực tương tự trong thời gian diễn ra giải.
Hai hướng đi đáng theo dõi: thứ nhất, trong suốt World Cup, liệu còn có trọng tài, quan chức hay nhân viên nào gặp rào cản nhập cảnh tương tự; thứ hai, tại Siêu cúp châu Âu ở Salzburg ngày 12/8, Altan liệu có thể hoàn thành một lần khôi phục danh tiếng ở khía cạnh nghề nghiệp trên sân khấu có độ phủ sóng cao hơn. Tranh cãi về thị thực đã được ghi vào phần tiền truyện của World Cup lần này; thử thách thực sự là liệu trên sân cỏ, bóng đá có thể kéo trọng tâm câu chuyện quay trở lại hay không.