Huyền thoại bóng đá Anh, đội trưởng World Cup 1998 Alan Shearer, đã đưa ra nhận định trong cuộc phỏng vấn hôm thứ Sáu: đội tuyển Anh hiện tại có nền tảng để cạnh tranh sòng phẳng với các đội mạnh hàng đầu, nhưng ông không cho rằng họ có thể vô địch World Cup — trừ khi hai biến số quan trọng cùng lúc rơi vào chỗ.
Dự đoán World Cup của Shearer: Có sức cạnh tranh, nhưng chặng đường phía sau còn khó hơn
Shearer vẫn là vua phá lưới mọi thời đại của Ngoại hạng Anh, từng dẫn dắt đội tuyển thi đấu tại World Cup 1998 ở Pháp với tư cách đội trưởng. Từ góc nhìn của người đã trải qua, ông đánh giá đội tuyển Anh hiện tại không hề mơ hồ: nguồn nhân lực đủ để chịu được một trận chiến khốc liệt, nhưng một khi bước sâu vào vòng loại trực tiếp, chất lượng đối thủ sẽ tăng rõ rệt.
“Với tài năng hiện có của chúng ta, thành công dĩ nhiên có nghĩa là vô địch,” Shearer nói, “nhưng khi nghĩ về khả năng phải đối đầu Tây Ban Nha, Pháp, Brazil, Argentina, có lẽ cả Bồ Đào Nha — càng đi xa, bạn càng sẽ gặp những đội hình có sức mạnh tổng thể vượt trội hơn Anh.”
Lời tuyên bố này không phải là tiêu cực hóa, mà là kéo kỳ vọng trở lại mức thực tế. Với người hâm mộ Anh, điều đó đồng nghĩa thừa nhận: vượt qua vòng bảng, lọt vào tứ kết thậm chí bán kết đều thuộc phạm vi “có thể hướng tới”; nhưng để vượt qua ngưỡng vô địch do các ông lớn truyền thống dựng nên, đội bóng phải đẩy tỷ lệ thành công lên tối đa trong số những biến số hạn chế.
Hai yếu tố quyết định: độ cứng của hàng phòng ngự và phong độ của Kane
Shearer đặt vận mệnh của Anh vào hai điểm tựa vừa có thể lượng hóa, vừa khó tái tạo nhất — hàng phòng ngự có đủ vững chắc hay không, và đội trưởng Harry Kane có duy trì được phong độ ghi bàn như những mùa gần đây hay không.
Kane hiện khoác áo Bayern Munich. Mùa giải 2025-26, anh ghi 36 bàn và lần thứ ba liên tiếp đứng đầu bảng xếp hạng ghi bàn Bundesliga. Với một tiền đạo sắp tròn 33 tuổi, đồng thời gánh vác trọng trách là trụ cột tấn công của đội tuyển quốc gia, bộ số liệu này mang ý nghĩa rất rõ ràng: anh vẫn duy trì khả năng ghi bàn ổn định tại một giải đấu cường độ cao, trong khi vòng loại trực tiếp World Cup thường đòi hỏi “hiệu suất ghi bàn trong các trận then chốt” hơn cả giải vô địch quốc gia.
Lời của Shearer rất thẳng: “Nếu hàng phòng ngự của chúng ta thực sự tốt, và Harry tiếp tục làm những gì anh ấy vẫn luôn làm, thì chúng ta mới có cơ hội tranh vô địch thực sự. Muốn đi xa, Harry phải bùng nổ.”
Về mặt logic chỉ số, điều này tương đương với việc quy định giới hạn của Anh thành một công thức nhân: độ ổn định phòng ngự × hiệu suất kết thúc của Kane. Chỉ cần một yếu tố hụt hơi, trước những đội kiểm soát bóng và pressing đỉnh cao như Tây Ban Nha, Pháp, trận đấu rất dễ bị đối thủ giải quyết bằng những chi tiết nhỏ trong giai đoạn đối đầu.
Tuchel chọn người: tranh cãi có thể ồn ào, nhưng HLV phải là người quyết định
Shearer đồng thời gửi đến công chúng một lời nhắc khác: hãy kiên nhẫn với HLV Thomas Tuchel, để ông định hình đội hình theo cách của mình, dù một số quyết định có thể không được lòng dư luận trong ngắn hạn.
“Ông có thể chưa mang theo một vài cầu thủ hay hơn, nhưng xét về sự hòa hợp trong đội, ông cảm thấy chọn những người mình tin tưởng sẽ đáng hơn,” Shearer nói, “Phải cho phép ông làm như vậy.”
Đằng sau lời nói này là “chính trị chọn người” của Anh — luôn bị phóng đại mỗi kỳ giải đấu lớn. Shearer chủ động nhắc lại cơn bão dư luận do Paul Gascoigne bị loại khỏi đội hình năm 1998 — khi đó tiếng bàn tán gần như át cả chính đội bóng. Gần ba thập kỷ trôi qua, mạng xã hội còn khuếch đại những tranh cãi kiểu này nhanh hơn, nhưng Shearer nhấn mạnh: cuối cùng, thứ quyết định diễn biến vẫn là màn trình diễn trên sân, chứ không phải các chủ đề hot trong vài ngày sau khi công bố danh sách.
Với Tuchel, rủi ro và cơ hội song hành. Kiên quyết giữ quyền tự quyết về nhân sự có thể hy sinh vài lựa chọn “tên tuổi lớn hơn”, đổi lấy sự đồng thuận trong phòng thay đồ và mức độ thực hiện chiến thuật; nếu thành tích không đạt kỳ vọng, dư luận chỉ trích cũng sẽ dữ dội hơn. Thái độ của Shearer rất rõ ràng: đã bổ nhiệm HLV rồi thì phải giao quyền quyết định cho ông, thay vì sau mỗi trận lại quay lại đào bới chuyện cũ.
Biến số ẩn dưới lịch thi đấu nóng bức: luân phiên quan trọng hơn kỷ lục ghi bàn
Shearer còn chỉ ra một khâu dễ bị che lấp bởi bàn thắng và chuyện ngôi sao — quản lý đội hình và phân bổ thể lực trong suốt giải đấu lớn. World Cup lần này dự kiến diễn ra trong điều kiện nhiệt độ cao, mức tiêu hao của cầu thủ sẽ cao hơn đáng kể so với nhịp độ thông thường của các giải đấu lớn.
Ông nhớ lại hình ảnh tại World Cup 1994 ở Mỹ, khi các cầu thủ trên sân “như bị nướng vậy”, và cho rằng công tác tổ chức giải hiện nay đã tiến bộ rõ rệt về phúc lợi cầu thủ: thời gian bù nước, danh sách rộng hơn và nhiều suất thay người hơn — tất cả đều tạo không gian điều chỉnh cho ban huấn luyện.
Chính vì vậy, Shearer không cho rằng Kane cần, cũng không nên thi đấu trọn từng phút. “Nếu England dẫn trước một cách thoải mái, tôi không nghĩ HLV sẽ cố gắng để Harry lập hat-trick,” ông nói, “ông ấy sẽ rút cậu ấy ra sân.”
Từ góc độ quản lý thể lực, đây thực chất là chiến lược tranh vô địch hợp lý, chứ không phải là sự lạnh nhạt với tiền đạo số một. Mùa giải 36 bàn tại Bundesliga đã chứng minh Kane vẫn ở vùng đỉnh cao về phong độ, nhưng World Cup từ vòng bảng đến chung kết có tối đa bảy trận đấu cường độ cao, giữ đỉnh thể lực của tiền đạo chủ lực cho giai đoạn sau vòng 16 đội thường có giá trị hơn việc ghi bàn ở vòng bảng.
Nhìn nhận cửa sổ tranh vô địch thực sự của England thế nào?
Tổng hợp phán đoán của Shearer, lộ trình của England có thể chia thành ba tầng: tầng thứ nhất là ổn định giành điểm ở vòng bảng, tầng thứ hai là giai đoạn đầu vòng loại trực tiếp dựa vào kỷ luật phòng ngự để kìm chế các đội mạnh, tầng thứ ba mới là Kane ghi bàn quyết định ở những trận then chốt. Thiếu bất kỳ tầng nào, cái gọi là “tranh vô địch” cũng sẽ tụt xuống thành “chơi khá tốt”.
So với đội tuyển England năm 1998 do chính Shearer dẫn dắt, lợi thế của đội bóng hiện tại nằm ở sự đa dạng hơn trong các phương án tấn công và cường độ giải đấu cao hơn; bất lợi thì vẫn rõ ràng — kinh nghiệm ở vòng loại trực tiếp các giải đấu lớn và khả năng chịu áp lực trước các đội hàng đầu vẫn là rào cản mà England cần vượt qua.
Shearer không đưa ra dự đoán cực đoan kiểu “chắc chắn vào chung kết” hay “bị loại ngay vòng bảng”; sự thận trọng ấy lại gần với một phán đoán chuyên môn hơn: England có con đường hợp lý để tranh top 4 thậm chí tiến tới chung kết, nhưng để biến con đường thành kết quả, phòng ngự, Kane, cách dùng người của Tuchel cùng việc luân phiên dưới thời tiết nóng — bốn yếu tố này phải cùng lúc đạt phong độ. Mỗi trận giao hữu và khởi đầu vòng bảng sắp tới sẽ kiểm chứng xem công thức này có đúng hay không.
